Naftalin nedir?

Kendisine ait özel kokusu olan, beyaz, parlak kristal yapılı bir bileşiktir. Organik yapıda olup, organik kimyanın «aromatik bileşikler sınıfı» na girer. Yapısı halkalıdır. Formülü: CıoHg, ergime noktası: 81, kaynama noktası: 218°'dir. Alkol ve eterde kolayca erir, suda erimez. Naftalin, kömür katranından «süblimasyon» denen özel usulle elde edilir. Havagazı elde edilirken ham gazdan ayrılan katranda da bol miktarda bulunur. Güve ve benzeri böceklere karşı öldürücü etkisi vardır. Naftalinden türeyen naftol, naftilamin, naftakinon gibi bileşikler, boyar maddeler elde etmeye yarar.

1819’da ilk defa kömür katranından elde edildi. Bugün ise, petrolün katalizör yardımı ile parçalanmasından elde edilmektedir. Kömür katranının fraksiyonlu destilasyonundan elde edilen ve 170-230°C arasında geçen orta yağda naftalin vardır. Orta yağda naftalinden başka fenol ve piridin bazı da bulunur. Bu yağdan kristallendirilerek alınan naftalin, sodyum hidroksit ile muamele edilerek fenolden kurtarılır.

Bundan sonra da, erimiş halde seyreltik sülfat asidiyle muamele edilir ve böylece diğer safsızlıklardan kurtarılır. Sonra da destilasyona ve sublimasyona tabi tutularak iyice saflaştırılır. Özellikleri: Saf naftalinin bileşimi 1826’da tayin edildi. Moleküler formülü C 10 H 8 olup, iki karbonuna hidrojen bağlı değildir. Bu karbonlar arasındaki çift bağların yerleri, sabit olmayıp, titreşim halinde yer değiştirirler. Saf naftalin 80,1°C’de erir ve 218°C’de kaynar.

naftalin

Suda, soğuk alkolde çözünmez, fakat sıcak alkolde ve eterde çözünür. Sublime olma özelliği vardır. Pikrik, asitle sağlam bir bileşik meydana getirir. Bu bileşiğin erime noktası 151°C’dir. Bu reaksiyondan faydalanarak naftalin karekterize edilir. Naftalin kokusu güveleri kaçırıcı özellikte olduğundan, yün eşyaların korunmasında kullanılır. Naftalinin göze etki eden zehir özelliği vardır.

Naftalinin reaksiyonları genelde benzenin reaksiyonlarına benzer. Naftalin, benzenden daha az doymuş olduğu için, kısmi katılma reaksiyonları verir. Naftalin, çoğu boyaların ve reçinelerin elde edilmesinde kullanılır. Mesela indigo boyasının elde edilmesinde bir ara maddedir. Ayrıca, trifenilmetan boyaları, antrakinon ve bunun türevleri, naftalinden elde edilir.

Sözlükte "naftalin" ne demek?

1. Madenkömürü katranının kuru kuruya damıtılmasından elde edilen, özel kokulu, beyaz, 1.158 yağunluğunda, 80°c'de ergiyen, 218°c' de kaynayan, suda ergimeyen, alkol, benzol ve eterde kolaylıkla eriyen antiseptik bir hidrokarbon.

Naftalin kelimesinin ingilizcesi

n. naphthaline, naphthalene
Köken: Fransızca

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç